Hoàng long thang – Bài thuốc chữa bụng đầy trướng, sốt, táo bón…

Published on Author Đỗ Sang

Hoàng long thang dùng chữa bụng đầy trướng, đại tiện bí, người mệt mỏi, buồn bực, nói lảm nhảm, sốt, khát bứt rứt, hơi thở ngắn.

Công dụng:

Phù chính công hạ.

Chữa chứng bệnh:

Dương minh phủ thực, giải công hạ, bụng đầy cứng, bí đại tiện hoặc đại tiện không lợi, lại phát sốt, buồn bực, miệng khát, nói lảm nhảm. Toàn thân suy nhược, tinh thần mỏi mệt, chính hư tà thực, người già thể lực suy nhược đại tiện trắc trở, đường ruột yếu kém.

Biểu hiện bệnh:

Bụng đầy trướng, đại tiện bí, người mệt mỏi, buồn bực, nói lảm nhảm, sốt, khát bứt rứt, hơi thở ngắn.

Thành phần:

Bài thuốc hoàng long thanh gồm có:

  1. Đại hoàng 8-16 gam.
  2. Mang tiêu(phác tiêu) 12-20 gam.
  3. Hậu phác 4-8 gam.
  4. Chỉ thực 8-16 gam.
  5. Nhân sâm 8-12 gam (Đẳng sâm).
  6. Đương quy 8-16 gam.
  7. Kiết cánh(cát cánh) 4-8 gam.
  8. Cam thảo 4 gam.
  9. Gừng sống 1 lát.
Một số vị thuốc trong bài hoàng long thang
Một số vị thuốc trong bài hoàng long thang

Cách sử dụng:

Ngày dùng một thang, đun sắc, chia 2 lần uống.

Phân tích bài thuốc:

Bài này là Đại thừa khí thang gia thêm các vị thuốc ích khí (Nhân sâm), dưỡng huyết (Đương quy) tạo thành. Các vị thương táo trong bài thuốc là để hòa vị điều trung, có:

Lợi cho việc phát huy khả năng thăng thanh giáng trọc của vị tràng. Vì vậy cấu thành bài thuốc này có thể cho chia ra làm hai bộ phận là tả hạ công tà và ích khí, dưỡng huyết, hòa vị, là cách vừa công vừa bổ, nhưng trọng điểm phụ là công mà không phải bổ. Phù chính bổ hư chỉ là trợ cho việc trục tà ra ngoài thì thuốc tả hạ mới phát huy được tác dụng.

Còn việc khí huyết bị hao thương, chỉ sau khi triệt để giải trừ chứng đương minh phủ thực thì mới khôi phục được. Bài này dùng thuốc bổ hư trong thuốc công hạ là phát triển bài Tam thừa khí thang, là nguyên tắc cơ bản xác định cách chữa thực chứng thể hư.

Bài thuốc tương tự:

Bài này thích hợp với người mắc chứng dương minh phủ thực hoặc mắc chứng dương minh phủ thực không chạy chữa mà tổn thương khí huyết. Nhưng trong lúc lâm sàng, tình hình cụ thể của những bệnh nhân này thường biểu hiện không giống nhau:

Có người lấy khí hư làm chính như mặt mày hoảng hốt, tinh thần mệt mỏi, khí đoản, buồn ngủ, rêu lưỡi dày nhờn, lúc này nên dùng nhiều sâm, truật, lúc nôn mửa nặng, có thể dùng Bán hạ, nước gừng,

Có người lấy âm dịch khuy hao làm chính như thang hòa, buồn bực, lưỡi đỏ bóng, nôn khan) lúc này có thể gia các vị thuốc tư âm dưỡng dịch như sinh địa, Mạch môn, Huyền sâm, bỏ đi các vị khổ táo như Hậu phác, Chỉ thực.

Bài Tăng dịch thừa khí thang trong “Ôn bệnh điều biện” là bài thuốc tiêu biểu về tư âm công hạ. Nếu người bệnh âm và khí đều hư, có thể dùng cả sâm, địa, Tân thêm hoàng long thang thuộc loại này, khi lâm sàng có thể căn cứ tình bình cụ thể mà chọn bài thuốc.

  • Bài thuốc tăng dịch thừa khí thang:

Huyền sâm, Mạch môn, Sinh địa, Đại hoàng, Mang tiêu.

Chữa chứng dương minh phủ thực mà âm hư thương tân.

  • Bài thuốc tần gia Hoàng long thang:

Huyền sâm, Mạch môn, Sinh địa, Đương quy, Hải sâm, Cam thảo, nước gừng, Đại hoàng, Mang tiêu.

Có thể gia giảm ứng dụng chữa chứng dương minh phủ thực, khí và âm đều tổn thương, chính hư tà thực. Vị Hải sâm trong bài, thường bỏ đi không dùng.