Hoàng thổ thang – Bài thuốc dùng chữa nôn ra máu, chảy máu cam…

Published on Author Đỗ Sang

Hoàng thổ thang có tác dụng ôn kinh, nhiếp huyết. Dùng chữa nôn ra máu, chảy máu mũi, tiêu ra máu, băng huyết, sinh xong bị kiết lỵ.

Công dụng:

Công dụng: Ôn dương, kiện tỳ, chỉ huyết.

Chữa chứng bệnh:

Ôn kinh, nhiếp huyết,nôn ra máu, chảy máu mũi, tiêu (đại tiện) ra máu, băng huyết, sinh xong bị kiết lỵ.

Biểu hiện bệnh:

Đại tiện hạ huyết hoặc thổ huyết, băng lậu màu máu đen nhạt, tay chân không ấm, sắc mặt vàng tối, rêu lưỡi và chất lưỡi trắng nhợt. Mạch trầm tế vô lực.

Thành phần:

Bài thuốc hoàng thổ thang gồm có:

  1. Chích thảo 6-8 gam.
  2. Thục địa khô 12-20 gam.
  3. Bạch truật 12 gam.
  4. Phụ tử bào 4-12 gam.
  5. A giao              12 gam.
  6. Hoàng cầm 12 gam.
  7. Đất lòng bếp 40 gam.
Một số vị thuốc trong bài hoàng thổ thang
Một số vị thuốc trong bài hoàng thổ thang

Cách sử dụng:

Ngày 1 thang sắc với nước, chia làm 2 lần uống.

Phân tích bài thuốc:

Bài thuốc này tiêu biểu cho các tễ ôn dược chỉ huyết.

Đất lòng bếp ôn trung hòa vị, sáp tràng cố hạ, có tác dụng chỉ thổ, chỉ tả, và chỉ huyết. Gọi là tam chỉ chủ dược.

Phụ tử, Bạch truật ôn dương kiện tỳ.

Thục địa, A giao tư âm, dưỡng huyết, nên thích hợp chữa chứng tỳ dương không mạnh lên không nhiểp được huyết, huyết hãm ở trong mà dẫn đến tiện huyết không cầm.

Ôn dương tất dùng Phụ tử tính ấm, phối ngũ Địa hoàng, A giao, tư âm dưỡng huyết.

Cam thảo cam hoãn hòa trung.

Lại dùng Hoàng cầm khổ hàn để làm phản tá, để khỏi dẫn đến cang táo quá mà huyết động.

Ấy là pháp cương nhu tương tế (cứng mềm dựa vào nhau) ôn dương mà không thương âm, tư âm mà không phạt tỳ, của Đại Thánh y tôn Trương Trọng Cảnh.

Đối với các huyết chứng phàm đã có biểu hiện tỳ dương hư hàn, dùng bài này nhất định công hiệu như thần.

Bài thuốc tương tự:

Trên lâm sàng hay dùng bài thuốc trên.

Nếu tỳ vị hư hàn, ăn uống không thấy thơm ngon, Trung quản bĩ mãn, muốn nôn, thích uống nước nóng, sợ lạnh, đại tiện nhão nhoét mà đi nhiều lần có thể thêm Bào khương thán, Hoàng cầm sao cháy để giảm tính khổ hàn, lấy Mạch đông tính cam nhuận mà chế ước; Bạch truật, Phụ tử, Can khương có tính tân táo.

Nếu có chứng trung khí hạ hãm, xuất hiện tay chân mềm yếu, tinh thần bải hoải, ngắn hơi, bụng chướng nên phối hợp bài này với Bổ trung ích khí thang gia giảm mà trị.

Nếu tỳ thận lưỡng hư, xuất hiện cả eo lưng đau mỏi, chi dưới mềm yếu, tiểu tiện trong dài, thì bỏ Hoàng cầm gia Nhục quế, bổ cốt chỉ và gia Mạch đông để khỏi tổn thương âm khí.