Kinh phòng bại độc tán – Bài thuốc chữa cảm mạo, biểu hàn…

Published on Author Đỗ Sang

Kinh phòng bại độc tán là bài thuốc dùng chữa lưu cảm, cảm mạo thuộc bệnh ngoại cảm nhiệt mới phát ở chứng biểu hàn như sợ lạnh, phát nhiệt đầu đau như búa bổ…

Công dụng:

Phát tán phong hàn, thoái nhiệt chỉ thống.

Chữa chứng bệnh:

Chữa bệnh ngoại cảm (cảm mạo), chứng biểu hàn.

Biểu hiện bệnh:

Lưu cảm, cảm mạo thuộc bệnh ngoại cảm nhiệt mới phát ở chứng biểu hàn như sợ lạnh, phát nhiệt đầu đau như búa bổ, cơ bắp đau nhừ, không ra mồ hôi, mũi tịt, lưỡi trắng, mạch phù. Ngoài ra đốt xương đau nhức, mụn nhọt mới sưng mà có chứng biểu hàn cũng dùng bài thuốc này.

Thành phần:

Bài thuốc kinh phòng bại độc tán gồm có:

  1. Kinh giới 12 gam.
  2. Khương hoạt 12-30 gam.
  3. Xuyên khung 8 gam.
  4. Kiết cánh(cát cánh) 8 gam.
  5. Phục linh 12 gam.
  6. Độc hoạt 12 gam.
  7. Sài bồ 12 gam.
  8. Tiền hồ 8 gam.
  9. Chỉ xác 8 gam.
  10. Cam thảo 4 gam.
Một số vị thuốc trong bài kinh phòng bại độc tán
Một số vị thuốc trong bài kinh phòng bại độc tán

Cách sử dụng:

Nguyên là bài thuốc tán, mỗi lần uống 5 gam đến một lạng, thêm Gừng sống (bỏ vỏ) 3-5 lát, lá Bạc hà sắc lên, chia uống 2 lần. Hiện nay thường dùng làm thuốc thang bệnh nhẹ uống một thang sắc lên chia 2 lần uống, bệnh nặng dùng 2 thang, sắc lên chia 4 lần uống.

Phân tích bài thuốc:

Bài kinh phòng bại độc tán này dùng Khương hoạt, Kinh giới, Phòng phong để tán ôn giải biểu, phát tán phong hàn ghép thêm Độc hoạt để ôn thông kinh lạc, Xuyên khung để hoạt huyết khu phong nhằm chữa bệnh ngoại cảm nặng đầu đau, xương nhức, cơ bắp rã rời.

Đồng thời, bài này còn dùng Sài hồ để giải cơ thanh nhiệt.

Bạc hà để sơ tán phong nhiệt nên có tác dụng thoái nhiệt giải biểu mạnh.

Trong bài còn dùng Tiền hồ, Kiết cánh để thanh tuyên phế khí, Chỉ xác để khoan trung lý khí, Phục linh để lợi thấp nên bài này còn có tác dụng thanh phế, sướng trung, lợi thấp.

Bài thuốc tương tự:

Nói chung chứng biểu hàn đều dùng cả bài, không cần gia giảm; hoặc chỉ dùng Khương hoạt, Độc hoạt, Kinh giới, Phòng phong thêm Tô điệp để tạo thành bài tân ôn giải biểu cũng có hiệu quả nhất định.

Nếu ngoại cảm, biểu hàn mà cơ bắp, đốt xương đau không rõ rệt có thể bỏ bớt Độc hoạt.

Nếu ngực buồn bực có thể bỏ Cam thảo mà thêm Trúc nhự tẩm nước gừng sao.

Nếu biểu hàn lộ rõ (sợ lạnh, phát nhiệt, đầu đau, không ra mồ hôi) mà lý nhiệt cũng rõ (họng đau, hột họng sưng đỏ, đầu lưỡi đỏ, miệng khô) gọi là “hàn bao hỏa” thì có thể bỏ Độc hoạt, Xuyên khung, thêm Ngân hoa, Liên kiều, Ngưu bàng, Bản lam căn, Lô căn là thuốc thanh nhiệt để giải biểu thanh lý.

Trẻ em cảm mạo, sốt cao, lại giật mình buồn bực, lúc dùng bài thuốc này có thể thêm Thiền y, Câu đằng, Chu sa, Đăng tâm.