Mạch môn đông thang – Bài thuốc chữa ho nghịch lên, sốt về chiều…

Published on Author Đỗ Sang

Mạch môn đông thang là bài thuốc dùng chữa âm của phế và vị hư, ho nghịch lên, họng không thông, sốt về chiều, ngũ tâm phiền nhiệt, ho do lao thương…

Công dụng:

Tư dưỡng vị tân, giáng nghịch hạ khí.

Chữa chứng bệnh:

Phế vị âm thương, hỏa khí thượng nghịch ho nôn ra giãi, cổ họng khô táo, miệng khát, lưỡi gai hồng, mạch hư sác.

Biểu hiện bệnh:

Âm của phế và vị hư, ho nghịch lên, họng không thông, sốt về chiều, ngũ tâm phiền nhiệt, ho do lao thương lâu ngày không khỏi, phế ung do nhiệt (có mụn nhọt – áp xe).

Thành phần:

Bài thuốc mạch môn đông thang gồm có:

  1. Mạch môn đông(mạch môn) 20 gam.
  2. Cam thảo 4 gam (có thể dùng Hài nhi sâm hoặc Sa sâm)
  3. Bán hạ 36 gam.
  4. Gạo sống 20 gam.
  5. Nhân sâm 12 gam.
  6. Đại táo 5 quả.
Các bài thuốc trong bài mạch môn đông thang
Các bài thuốc trong bài mạch môn đông thang

Cách sử dụng:

Ngày dùng 1 thang, đun sắc chia 2 lần uống.

Phân tích bài thuốc:

Bài dưỡng vị thang này dùng nhiều Mạch môn sinh tân nhuận táo là vị thuốc chủ yếu tư dưỡng phế vị âm dịch.

Nhân sâm, Cam thảo, gạo sống, Đại táo bổ dưỡng tỳ vị làm cho hóa nguyên sung túc thì tân dịch tự lên được phế khíến phế được nuôi dưỡng.

Bán hạ giáng nghịch hạ khí, dùng chung với các vị khác thì hòa vị hóa đàm mà không bị táo, nó có tác dụng tương phụ tương thành.

Bài này là phương thuốc chủ yếu tư dưỡng phế vị tân dịch, phàm phế vị âm thương tổn, ho khan họng táo, hỏa khí thượng nghịch, rạo rực, nôn mửa, nấc đều có thể gia giảm ứng dụng.

Bài thuốc tương tự:

Bài thuốc dưỡng vị thang:

Gồm các vị Sa sâm, Mạch môn, Ngọc trúc, Biển đậu sống, lá dâu, Cam thảo.

Đặc điểm bài này là trong thuốc thanh dưỡng sinh tân gia thêm Biển đậu để kiện tỳ vị nên tác dụng dưỡng vị âm của nó mạnh.

Dùng để chữa chứng dưỡng âm bất túc, miệng lưỡi khô táo, rêu ít hoặc không rêu, ăn uống giảm sút, đại tiện can táo.

Lúc ứng dụng lâm sàng có thể gia thêm Thạch hộc, Sinh cốc nha.