Nhân trần cao thang – Bài thuốc chữa vàng da, tiểu đỏ, táo bón…

Published on Author Đỗ Sang

Nhân trần cao thang là bài thuốc chữa vàng da, tiểu tiện vàng đỏ, giọt ngắn, đại tiện không thông (hoặc tích táo) miệng khát, bụng ngực chướng ách…

Công dụng:

Công dụng: Thanh nhiệt thấp, thoái hoàng đản.

Chữa chứng bệnh:

Dương hoàng đản (Dương minh thấp nhiệt ứ uất), bệnh cốc đản, tiểu vàng đỏ, tiểu ít, đại tiện không thông.

Biểu hiện bệnh:

Dương hoàng, thân nhiệt, mát mặt, toàn thân vàng như nghệ, tiểu tiện vàng đỏ, giọt ngắn, đại tiện không thông (hoặc tích táo) miệng khát, bụng ngực chướng ách rêu lưỡi vàng nhờn.

Thành phần:

Bài thuốc nhân trần cao thang gồm có:

  1. Nhân trần 20-40 gam.
  2. Chi tử 12-20 gam.
  3. Đại hoàng 18-12 gam.
Các vị thuốc trong bài nhân trần cao thang
Các vị thuốc trong bài nhân trần cao thang

Cách sử dụng:

Ngày dùng một thang sắc nước chia 2 lần uống.

Phân tích bài thuốc:

Đây là bài thuốc chuyên chữa bệnh hoàng đản thấp nhiệt.

Nhân trần thanh thấp nhiệt, lợi đản là vị thuốc chủ yếu chữa bệnh hoàng đản trong bài thuốc này.

Ghép với Chi tử khổ tả hỏa để thấp nhiệt theo đường tiểu tiện mà ra.

Đại hoàng thang nhuận tràng vị để thấp nhiệt theo đường đại tiện mà xuống.

Dùng cả 3 vị thuốc để thanh lợi thấp nhiệt, tiêu ra theo đường tiểu tiện, đại tiện để chữa người mắc bệnh hoàng đản thuộc chứng dương chứng thực, chứng nhiệt.

Bài thuốc tương tự:

Bài nhân trần cao thang này bỏ Chi tử, Đại hoàng mà phối hợp với bài Ngũ linh tán gọi là Nhân trần ngũ linh tán, nhằm chủ trị khử thấp lợi tiểu tiện, thích hợp với người mắc bệnh hoàng đản mà đại tiểu thông thoáng.

Bỏ Chi tử, Đại hoàng thêm Thương truật (hoặc Bạch truật), Phụ tử gọi là Nhân trần truật phụ thang.

Thêm Can khương, Phụ tử gọi là Nhân trần phụ tử can khương thang để chữa chứng âm hoàng, da vàng tối, sợ lạnh, ngực ách nước, bụng chướng, miệng nhạt, đại tiện lỏng, rêu lưỡi trắng nhờn. Nhân trần tuy dược tính khổ hàn, nhưng truật, phụ, Can khương tính ôn, nên có tác dụng lợi thấp thoái hoàng, không vì khổ hàn mà thương tổn đến tỳ.

Bài phụ:

Bài Chi tử bá bì thang:

Gồm 3 vị Chi tử, Hoàng bá, Cam thảo hợp thành.

Nhằm thanh nhiệt, lợi tiểu tiện, chủ trị chứng đương hoàng thân nhiệt, bụng không đầy chướng, đại tiện thông nhuận nên trong bài không dùng Đại hoàng; dùng Hoàng bá ý nghĩa cơ bản giống như dùng Nhân trần (có thể gia Nhân trần); dùng Cam thảo vừa hòa hoãn tính khổ hàn của Chi tử, Hoàng bá vừa thanh nhiệt giải độc.