Đại tiện không tự chủ là gì? – Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Published on Author Đỗ Sang

Đại tiện không tự chủ là tình trạng rò rỉ phân từ trực tràng một cách không kiểm soát. Điều trị  bệnh bao gồm: thuốc, bài tập cho nhu động ruột, phẫu thuật…

Bệnh đại tiện không tự chủ là gì?

Bệnh đại tiện không tự chủ là tình trạng mất khả năng kiểm soát nhu động ruột, khiến cho phân tự thoát ra khỏi trực tràng. Bệnh có thể biểu hiện từ thỉnh thoảng bị són phân khi trung tiện đến hoàn toàn mất kiểm soát đại tiện.

Nguyên nhân gây bệnh:

Các nguyên nhân có thể dẫn đến đại tiện không tự chủ có thể là:

  • Táo bón. Táo bón lâu ngày khiến cơ vòng hậu môn bị yếu dẫn đến đại tiện không tự chủ
  • Tiêu chảy. Khi bị tiêu chảy khiến phân lỏng khó bị giữ lại trong trực tràng hơn và có thể tự thoát ra ngoài
  • Tổn thương cơ vòng hậu môn do các phẫu thuật ở vùng hậu môn trực tràng hoặc do sinh đẻ, nhất là khi phải rạch tầng sinh môn hoặc đẻ forcep.
  • Ung thư hậu môn và trực tràng.
  • Các bệnh như sa trực tràng, trĩ.
  • Mất cơ lực do tuổi già.
  • Lạm dụng thuốc nhuận tràng.
  • Chấn thương tủy sống (hội chứng cauda equina).

Triệu chứng bệnh:

Triệu chứng điển hình là rò rỉ phân từ trực tràng một cách không kiểm soát.

Bệnh nhân không thể kiểm soát được trung tiện hoặc đại tiện, đôi khi bệnh nhân không kịp vào nhà vệ sinh.

Bệnh đại tiện không tự chủ đem lại rất nhiều phiền toái cho bệnh nhân (ảnh chỉ mang tính chất minh họa)
Bệnh đại tiện không tự chủ đem lại rất nhiều phiền toái cho bệnh nhân (ảnh chỉ mang tính chất minh họa)

Các xét nghiệm và chẩn đoán bệnh:

Hỏi bệnh sử và khám thực thể. Khám trực tràng, nghiên cứu các hình ảnh để tìm kiếm tổn thương tuỷ sống. chụp CT scan và cộng hưởng từ.

Khám thực thể bao gồm quan sát vùng hậu môn, xung quanh hậu môn và sinh dục để phát hiện trĩ, nhiễm trùng và các tình trạng khác. Dùng kim hoặc que thăm để kiểm tra sức co của cơ vòng và hậu môn, cũng như kiểm tra tổn thương dây thần kinh. Thăm trực tràng để đánh giá lực của cơ vòng và những bất thường ở trực tràng.

Một số xét nghiệm giúp phát hiện nguyên nhân gây đại tiện không tự chủ gồm:

  • Đo áp lực hậu môn.
  • Siêu âm đại trực tràng.
  • Chụp X quang trực tràng.
  • Soi trực tràng-đại tràng sigma
  • Ghi điện cơ đồ vùng hậu môn.

Cách điều trị:

Điều trị tuỳ thuộc vào mức độ nghiêm trọng và nguyên nhân của vấn đề. Điều trị bao gồm: thuốc, thực hiện một số bài tập cho nhu động ruột hoạt động tốt hơn hoặc phẫu thuật để sửa chữa cơ thắt hậu môn

Tuy theo nguyên nhân, điều trị có thể gồm:

  • Thay đổi chế độ ăn
  • Dùng thuốc: thuốc chống tiêu chảy, thuốc nhuận tràng, thuốc làm mềm phân hoặc một số loại thuốc khác
  • Một số bài tập đặc biệt giúp kiểm soát nhu động ruột tốt hơn
  • Phẫu thuật

Cách phòng ngừa:

Tuy theo nguyên nhân, có thể phòng ngừa bệnh thông qua:

Giảm táo bón: Năng vận động hơn, ăn nhiều chất xơ và uống đủ nước là những lời khuyên để giảm táo bón.

Phòng chống tiêu chảy: Việc loại trừ nguyên nhân gây tiêu chảy, ví dụ điều trị nhiễm trùng đường tiêu hóa có thể giúp ngăn ngừa tình trạng đại tiện không tự chủ.

Tránh rặn lâu: Rặn lâu khi đi ngoài có thể làm yếu cơ vòng hậu môn, vì vậy nên tránh rặn khi có thể.