Bệnh tiêu chảy có nguy hiểm không? – Nguyên nhân và cách điều trị

Published on Author Đỗ Sang

Bệnh tiêu chảy là bệnh đường tiêu hóa với các triệu chứng như đi ngoài nhiều lần, phân lỏng, đau bụng…Khi mắc bệnh, bệnh nhân cần chú ý bù đủ lượng nước…

Bệnh tiêu chảy là gì?

Tiêu chảy là một chứng bệnh của đường tiêu hóa đặc trưng bởi đi ngoài nhiều lần phân lỏng và nhiều nước. Khi các tác nhân gây tiêu chảy xâm nhập vào đường tiêu hoá sẽ sản sinh ra các độc tố ruột (enterotoxin) kích thích tiết các chất điện giải, xâm lấn trực tiếp và phá huỷ các tế bào biểu mô niêm mạc ruột gây viêm tại ruột và toàn thân.

Căn cứ vào thời gian kéo dài của tiêu chảy mà chia ra làm 2 loại:

  • Tiêu chảy cấp: tồn tại trong vòng 2 tuần, đây là trường hợp thường gặp nhất.
  • Tiêu chảy mãn: kéo dài lâu hơn và có thể là dấu hiệu của một bệnh lý đường ruột nghiêm trọng.

Nguyên nhân gây bệnh:

Những nguyên nhân hay gặp nhất của bệnh gồm:

  • Những virus gây bệnh hay gặp là virus Norwalk, cytomegalovirus, virus viêm gan và virus herpes. Rotavirus là nguyên nhân hay gặp nhất gây tiêu chảy cấp ở trẻ em.
  • Vi khuẩn và ký sinh trùng. Những vi khuẩn hay gặp gồm campylobacter, salmonella, shigella and Escherichia coli. Những loại ký sinh trùng như Giardia lamblia và cryptosporidium cũng có thể gây bệnh.

Một số nguyên nhân khác

  • Không dung nạp lactose (uống sữa, sử dụng một số sản phẩm từ sữa…).
  • Tác dụng phụ của thuốc, nhất là kháng sinh (sử dụng kháng sinh dài ngày…).
  • Ăn các loại thực phẩm có chất tạo ngọt nhân tạo như sorbitol và manitol.
  • Phẫu thuật ổ bụng hoặc cắt túi mật.
  • Các rối loạn tiêu hóa khác như bệnh Crohn, viêm loét đại tràng, bệnh tiêu chảy mỡ và hội chứng kích thích ruột là nguyên nhân hay gặp gây tiêu chảy mạn tính.

Triệu chứng bệnh:

Các dấu hiệu và triệu chứng thường đi kèm với tiêu chảy gồm:

  • Đi ngoài nhiều lần trong ngày, phân lỏng, nhiều nước.
  • Đau bụng
  • Sốt
  • Phân có máu
  • Chướng bụng

Đặc điểm phân: Phân lúc lỏng, lúc đặc, lổn nhổn, có mùi chua, khẳm, màu vàng hoặc xanh, có bọt, nhầy hoặc có máu. Đại tiện phải rặn, biếng ăn, khó tiêu, ăn thức ăn lạ dễ bị tái phát lại.

Một số nguyên nhân có thể gây bệnh tiêu chảy
Một số nguyên nhân có thể gây bệnh tiêu chảy

Các xét nghiệm và chẩn đoán bệnh:

Chẩn đoán bệnh dựa trên hỏi các triệu chứng của bệnh và phát hiện dấu hiệu mất nước. Sờ nắn bụng để xác định vị trí đau và thăm trực tràng. Bác sĩ có thể chỉ định làm một số xét nghiệm máu hoặc xét nghiệm phân để tìm dấu hiệu của nhiễm trùng và những bất thường khác.

Cách điều trị:

Phần lớn các trường hợp bệnh sẽ tự hết trong vòng một vài ngày mà không cần điều trị, tuy nhiên cần chú ý bù đủ lượng nước và chất điện giải.

Bù nước và chất điện giải bằng cách dùng oresol. Dùng men vi sinh, chất hấp thụ (Attapulgit, than hoạt tính), dùng cao xoa bóp, dầu gió, cao đắp rốn từ thảo dược hoặc cao dán rốn dạng hấp thu mạnh có hỗ trợ điều trị tiêu chảy và chữa đau bụng. Thuốc làm giảm nhu động ruột như diphenoxylat, loperamid và codein và chất ức chế calmodulin là zaldarid có hiệu quả làm giảm triệu chứng bệnh.

Nếu kháng sinh là nguyên nhân gây bệnh, cần ngừng dùng thuốc và đổi cách điều trị.

Trong trường hợp tiêu chảy do nhiễm vi khuẩn hoặc nhiễm ký sinh trùng, kháng sinh có thể làm giảm triệu chứng. Song kháng sinh không có tác dụng trong tiêu chảy do virus và còn có thể làm cho bệnh nặng thêm.

Đối với tiêu chảy mạn tính, điều trị bệnh căn nguyên sẽ làm giảm tiêu chảy.

Cách phòng ngừa:

Rửa sạch tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

Ăn chín, uống sôi, giữ vệ sinh an toàn thực phẩm

Dùng thuốc (nhất là thuốc kháng sinh) theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ.