Bệnh trĩ – Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Published on Author Đỗ Sang

Bệnh trĩ là bệnh được tạo thành do giãn quá mức các đám rối tĩnh mạch (hay sự phình tĩnh mạch) ở mô xung quanh hậu môn.

Bệnh trĩ là gì?

Bệnh trĩ là bệnh được tạo thành do giãn quá mức các đám rối tĩnh mạch (hay sự phình tĩnh mạch) ở mô xung quanh hậu môn.

Trong cơ thể chúng ta có những mạch máu được gọi là tĩnh mạch, với áp suất trong lòng mạch thấp và có nhiệm vụ chuyên chở máu về tim. Quanh lỗ hậu môn cũng có những bó tĩnh mạch này. Khi những bó tĩnh mạch trên bị to ra bất thường và giãn rộng thì gây bệnh.

Nguyên nhân gây bệnh:

Những nguyên nhân có thể dẫn đến bệnh trĩ:

Táo bón: Việc gắng sức khi rặn để tống phân ra có thể tạo sức ép lên các tĩnh mạch bị giãn và dẫn đến bệnh.

Thói quen ăn uống không tốt như ăn ít chất xơ và rau quả, ăn nhiều gia vị (tiêu, ớt), uống nhiều rượu.

Di truyền: Gia đình, dòng họ có nhiều người bị bệnh.

Thai kỳ, sinh đẻ: Sức ép quá mạnh từ bào thai có thể làm trầm trọng thêm bệnh.

Bệnh có thể xảy ra do tăng áp lực trong các tĩnh mạch ở đầu dưới trực tràng. Những nguyên nhân hay gặp nhất gây tăng áp lực và gây bệnh là:

  • Táo bón dẫn đến phải rặn nhiều
  • Tiêu chảy và phải tống phân ra ngoài liên tục
  • Ngồi nhiều hoặc đứng lâu, nhất là khi thường xuyên ngồi toilet lâu do táo bón
  • Béo phì
  • Thai nghén và sinh đẻ

Triệu chứng bệnh:

Triệu chứng chung: Đau trực tràng, chảy máu trực tràng, đầy trực tràng, táo bón, sa búi trĩ, chảy máu hậu môn, chảy máu khi đại tiện.

Triệu chứng của bệnh thường tuỳ thuộc vào vị trí:

  • Trĩ nội: Bình thường không nhìn thấy hoặc cảm thấy gì. Nhưng khi rặn hoặc kích thích do phân đi qua có thể gây tổn thương bề mặt búi trĩ và gây chảy máu. Đôi khi việc rặn mạnh có thể khiến búi trĩ nội sa ra ngoài hậu môn.
  • Trĩ ngoại: Dạng này thường gây đau. Đôi khi máu có thể ứ lại trong búi trĩ ngoại và tạo thành cục máu đông, gây đau, sưng và viêm. Khi bị kích thích, búi trĩ ngoại có thể bị ngứa hoặc chảy máu
Bệnh trĩ nội, trĩ ngoại và trĩ hỗn hợp
Bệnh trĩ nội, trĩ ngoại và trĩ hỗn hợp

Các xét nghiệm và chẩn đoán bệnh:

Thực hiện hỏi bệnh sử và khám thực thể.

Trĩ ngoại có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Trĩ nội có thể được phát hiện bằng thăm trực tràng, nhưng đôi khi thăm trực tràng không giúp đưa ra chẩn đoán xác định vì trĩ nội thường rất mềm và khó phát hiện.

Các xét nghiệm kiểm tra phần dưới của đại tràng gồm soi hậu môn, soi trực tràng hoặc soi đại tràng sigma. Kiểm tra rộng hơn gồm soi đại tràng ống mềm để kiểm tra toàn bộ đại tràng. Xét nghiệm này giúp loại trừ những tổn thương gây chảy máu không chỉ ở trực tràng mà còn ở toàn bộ đại tràng.

Cách điều trị:

– Điều trị nội

Nếu bệnh chỉ gây khó chịu đôi chút, có thể dùng các loại kem hay thuốc mỡ bôi tại chỗ hoặc corticoid, kết hợp với tắm nước ấm hằng ngày để làm giảm triệu chứng

– Điều trị ngoại:

Thắt búi trĩ. Bác sĩ sẽ dùng dây cao su thắt quanh gốc búi trĩ nội để cắt đứt tuần hoàn máu và làm búi trĩ xẹp đi.

Phương pháp thắt búi trĩ
Phương pháp thắt búi trĩ

Tiêm xơ: tiêm hóa chất vào xung quanh mạch máu để làm búi trĩ thu nhỏ lại.

Chiếu tia hồng ngoại để cắt đứt tuần hoàn máu ở những búi trĩ nội nhỏ chảy máu.

Phẫu thuật cắt búi trĩ trong trường hợp các biện pháp khác không có kết quả hoặc búi trĩ lớn.

Kẹp búi trĩ ngăn không cho máu chảy đến búi trĩ. Đây là phương pháp khá mới và có một số nhược điểm như gây nguy cớ tái phát và sa búi trĩ cao hơn so với phẫu thuật mở.

Cách phòng ngừa:

Các lời khuyên sau sẽ giúp ngăn chặn các yếu tố thuận lợi phát sinh bệnh:

Điều chỉnh thói quen ăn uống:

Tránh các chất kích thích như cà phê, rượu, bia, trà.

Tránh các thức ăn cay nóng, nhiều gia vị như ớt, tiêu.

Uống nước đầy đủ.

Ăn nhiều chất xơ: rau, củ, quả, ngũ cốc (đặc biệt là khoai lang luộc, rất tốt cho người bệnh).

Đi bộ thường xuyên giúp giảm nguy cơ mắc.

Tập thói quen đi đại tiện đều đặn hàng ngày.

Vận động thể lực: Nên tập thể dục và chơi các môn thể thao nhẹ như bơi lội, đi bộ…

Điều trị các bệnh mãn tính hiện có như viêm phế quản, giãn phế quản, bệnh lị …

Nói chung, để phòng ngừa bệnh hiệu quả, chúng ta cần điều chỉnh các thói quen ăn uống, sinh hoạt hợp lý sao cho cung cấp đủ chất xơ, cơ thể mát mẻ, tránh để nóng trong, táo bón.