Xơ gan là gì? – Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Published on Author Đỗ Sang

Xơ gan là bệnh mạn tính, tổn thương nặng lan tỏa ở các thùy gan tạo ra mô xơ, cấu trúc các tiểu thùy và mạch máu của gan bị hủy hoại không hồi phục…

Bệnh xơ gan là gì?

Xơ gan là bệnh mạn tính, tổn thương nặng lan tỏa ở các thùy gan tạo ra mô xơ, cấu trúc các tiểu thùy và mạch máu của gan bị hủy hoại không hồi phục. Gan bị xơ chai bởi 3 quá trình xảy ra đồng thời hay nối tiếp nhau: hoại tử nhu mô gan; tăng sinh mô xơ; tạo thành những hòn, cục và tiểu thùy giả.

Xơ gan dẫn đến 2 hậu quả chính:

  • Suy gan (giảm tổng hợp P, chống đông, tiết mật…)
  • Tăng áp lực tĩnh mạch cửa (cổ chướng, lách to, giãn tĩnh mạch thực quản, hậu môn, tuần hoàn bàng hệ…)

Ngoài ra, xơ gan có thể gây hậu quả:

  • Giảm khả năng miễn dịch
  • Dễ mắc bệnh nhiễm trùng
  • Tăng nguy cơ ung thư gan
  • Dễ nghẽn tĩnh mạch gan

Nguyên nhân gây bệnh:

Các nguyên nhân hay gặp nhất gây xơ gan gồm:

–          Nghiện rượu

–          Viêm gan virus B và C mạn tính

–          Viêm gan tự miễn

–          Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu

–          Một số bệnh di truyền như bệnh Wilson, bệnh nhiễm sắc tố sắt mô di truyền, bệnh xơ nang, thiếu alpha-1-antitrypsin

–          Tắc hoặc viêm đường mật.

–          Tiếp xúc dài ngày với chất độc.

Một số nguyên nhân có thể dẫn tới xơ gan
Một số nguyên nhân có thể dẫn tới xơ gan

Triệu chứng bệnh:

Triệu chứng chung thường là: Đau bụng, đầy hơi, dễ chảy máu, nôn mửa, da vàng, yếu.

Giai đoạn đầu bệnh có thể không biểu hiện bất kì dấu hiệu hoặc triệu chứng nào. Nhưng khi mô sẹo ngày càng thay thế mô lành và chức năng gan bị giảm sút, một số triệu chứng sau có thể xuất hiện:

  • Chán ăn
  • Sút cân
  • Buồn nôn
  • Xuất hiện các sao mạch hoặc xuất huyết dưới da
  • Mệt mỏi
  • Vàng da vàng mắt, nước tiểu sẫm màu
  • Chảy máu từ các tính mạch bị ứ máu ở thực quản hoặc ruột
  • Giảm ham muốn tình dục
  • Có dịch trong ổ bụng (ascites)
  • Ngứa bàn tay, bàn chân và cuối cùng là ngứa toàn cơ thể
  • Phù chi dưới
  • Các vẫn đề về tâm thần như lú lẫn, hay quên hoặc khó tập trung (bệnh não gan).

Các xét nghiệm và chẩn đoán bệnh:

Tiến hành hỏi bệnh sử và khám thực thể.

Hồ sơ cá nhân viêm gan, kiểm tra protime

Trong giai đoạn đầu khám có thể thấy gan to và chắc. Nhưng khi xơ gan tiến triển, gan có thể teo nhỏ, khiến máu chảy ngược trở lại gây ra lách to.

Nếu nghi ngờ xơ gan, một số xét nghiệm sau có thể giúp chẩn đoán xác định:

  • Xét nghiệm máu đo một số loại men gan để đánh giá mức độ tổn thương gan
  • Xét nghiệm bilirubin trong máu và nước tiểu
  • Siêu âm
  • Chụp cắt lớp vi tính (CT)
  • Chụp cộng hưởng từ
  • Sinh thiết gan

Cách điều trị:

Điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân của suy gan và mức độ của suy gan nhưng có thể bao gồm: thuốc lợi tiểu cho tình trạng quá tải chất lỏng, lactulose cho sự nhầm lẫn, sản phẩm máu hoặc vitamin K cho chảy máu và / hoặc kháng sinh cho nhiễm trùng.

Mặc dù tổn thương gan do xơ gan là không thể hồi phục được, song điều trị sẽ giúp ngăn ngừa tổn thương thêm và làm giảm biến chứng. Việc điều trị xơ gan thường phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh.

Khi xơ gan gây ra những biến chứng không thể kiểm soát được hoặc chức năng gan bị suy giảm nặng nề thì ghép gan là lựa chọn duy nhất đối với một số bệnh nhân.

Cách phòng ngừa:

  • Tiêm vắc-xin phòng virut viêm gan B, C, D
  • Không uống rượu
  • Ăn uống đủ chất
  • Phòng chống nhiễm sán lá gan
  • Điều trị tốt các bệnh đường mật
  • Thận trọng khi dùng các thuốc gây hại cho gan
  • Dự phòng và điều trị tốt các bệnh viêm gan cấp và mạn tính
  • Duy trì đều đặn kiểm tra gan định kỳ 6-12 tháng/lần.