Giấc ngủ – Đạo dưỡng sinh quan trọng nhất của Danh y Hoa Đà

Published on Author Trần Văn Khắc

Hoa Đà vốn là một vị lương y nổi tiếng thời Đông Hán trong lịch sử Trung Hoa, được xem như thần y, cũng là một trong những ông tổ của Đông y, do đó cách trị bệnh của ông từ xưa đến nay luôn được nhiều người coi trọng. Theo ông giấc ngủ có vai trò rất quan trọng đối với cơ thể

Theo Hoa Đà, buổi trưa chỉ cần ngủ 3 phút là đã tương đương với 2 giờ, nhưng phải ngủ vào đúng giữa trưa khoảng 12 giờ. Buổi tối nếu ngủ đúng giờ Tý (từ 23h đến 1h) thì 5 phút ngủ tương đương với 6 giờ.

Điều này có liên quan đến thuyết Âm Dương, pháp tắc thế giới, pháp tắc vũ trụ. Hơn nữa bạn sẽ cảm giác được dưới trái tim có một luồng năng lượng nối liền xuống dung hợp với năng lượng của đan điền (trên thận), được gọi là “Thủy Hỏa ký tế”, nói rộng ra một chút chính là nếu ngủ đủ giấc thì tinh thần bạn sẽ tốt lên gấp trăm lần. Thủy Hỏa ký tế có nghĩa là Thủy Hỏa giao nhau, giúp nhau để làm nên công trình, nước ở trên, lửa ở dưới, thời lửa sẽ đun sôi được nước.

  1. Quy tắc giấc ngủ

Danh y Hoa Đà đã từng nói: “Đạo dưỡng sinh của tôi đặt giấc ngủ ở vị trí cao nhất, con người và động vật chỉ có ngủ mới lớn lên, giấc ngủ giúp tỳ vị tiêu hóa thức ăn, cho nên giấc ngủ là thứ bổ nhất trong dưỡng sinh, một người nếu không ngủ 1 buổi tối thì mất 100 ngày cũng không thể hồi phục sức khỏe bị tổn hại“.

Thực tế trong cuộc sống có rất nhiều người bị khó ngủ, hoặc chất lượng giấc ngủ không cao. Giấc ngủ không tốt là một vấn đề mang tính tổng hợp, nguyên nhân chủ yếu là do can hỏa vượng, vị hỏa thượng viên, can âm hư.

Can hỏa là chứng trạng do can khí uất kết, thành hơi nóng nghịch lên, làm cho nhức đầu, chóng mặt, đỏ mắt, nóng đỏ mặt, miệng khô đắng, v.v. Người có can hỏa quá thịnh khi ngủ sẽ rất cảnh giác, giấc ngủ không sâu.

Vị hỏa quá thừa do vị có tích nhiệt hoặc ngoại cảm ôn tà phạm vào vị hóa hỏa mà thành bệnh, dẫn đến môi, miệng, lưỡi, chân răng loét nát, sưng đỏ và đau. Người mắc chứng vị hỏa quá thừa thường ngủ không yên giấc.

Can âm hư là do âm dịch của can không đủ gây choáng váng, 2 mắt khô sáp, họng khô, tai ù, mặt nóng đỏ, ngũ tâm phiền nhiệt… Ai mắc chứng can âm không đủ khi ngủ sẽ cảm thấy mệt nhọc.

Giấc ngủ dưỡng sinh Hoa đà

Hình minh họa: Giấc ngủ tốt là một phép dưỡng sinh quan trọng của danh y Hòa Đà

  1. Giấc ngủ và bệnh tật

Thực ra tới 23h đêm đã được coi bắt đầu ngày mới chứ không phải 0h. Vào 23h gan và mật hỗ trợ lẫn nhau như một, kinh mạch của túi mật được mở ra, nếu trong khoảng thời gian đó không ngủ thì sẽ làm tổn hại lớn tới đảm khí, trong cơ thể 11 cơ quan tạng phủ đều phụ thuộc vào hoạt động túi mật và đảm khí hỗ trợ hoạt động của trung khu thần kinh. Nếu Đảm khí hư thiếu sẽ dẫn tới chức năng của toàn bộ cơ quan khác trong cơ thể đều giảm xuống, dễ mắc phải các bệnh về thần kinh, ví dụ như chứng tâm tình uất ức, tâm thần phân liệt, chứng ám ảnh, bồn chồn…

Trong khoảng thời gian 1-3h sáng kinh mạch của gan sẽ vượng nhất. Nếu không ngủ, gan sẽ không thể thải độc, sản xuất ra lượng máu mới. Cơ thể khi lưu giữ máu xấu sắc mặt sẽ xanh xao, lâu ngày dễ bị mắc các bệnh về gan. Những người mắc viêm gan siêu vi B nguyên nhân là do thường xuyên thức đêm, mất ngủ, cơ thể quá hư nhược rối loạn là điều kiện cho virus thừa cơ xâm nhập vào tới tế bào. Khi cơ thể không được ngủ đặc biệt nếu qua giờ Tý (23h-1h) gan sẽ chịu những tổn thương:

  • Theo Đông y Can chủ sơ tiết, sơ tức là sẽ khai thông, phát tán, làm cho khí toàn thân thông mà không trệ, tán mà không uất. Nếu không đi ngủ sẽ gây ra bất lợi cho hoạt động sơ tiết của gan, can khí tích tụ dẫn tới các chứng dễ tức giận, đau đầu, chóng mặt, hoa mắt, đau mắt, ù tai, điếc tai, đau sườn ngực, nữ giới kinh nguyệt không đều, táo bón, cũng dẫn tới can khí thăng phát không đủ, mệt mỏi, đau đầu mỏi gối, chóng mặt, mất ngủ, tim hồi hộp, lơ đãng, nghiêm trọng còn bị bất tỉnh nhân sự, té xỉu khi đang trên đường.
  • Gan còn thông với mắt, nếu không ngủ dễ khiến can hư, nên thường xuất hiện các triệu chứng như chảy nước mắt khi ra gió, mờ mắt, hoa mắt, quáng gà, sợ ánh sáng… còn có thể dẫn đến các bệnh như tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể, xơ cứng động mạch võng mạc, bệnh võng mạc các bệnh về mắt khác.
  • Can chủ cân, nếu chưa đi ngủ sẽ khiến can huyết bất túc, cân mạch mất đi sự nuôi dưỡng dẫn tới đau cơ, tê bì chân tay, khó co duỗi gân cơ, co giật, dễ bị nấm móng tay, thiếu canxi, xương bánh chè mềm đi, động kinh, loãng xương, tắc mạch.
  • Vì tim chủ huyết mạch, tức là tâm khí thúc đẩy huyết dịch vận hành trong lòng mạch, phát huy tác dụng dinh dưỡng và tư nhuận, trong khi gan lại có chức năng lưu giữ và điều tiết máu nên nếu quá giờ tý không đi ngủ sẽ làm can huyết bất túc dẫn tới tình trạng tim không cung cấp đủ máu, gây ra các triệu chứng như tim đập mạnh và loạn nhịp, run sợ.., trường hợp nghiêm trọng sẽ dẫn tới các bệnh tim mạch như cao huyết áp, thậm chí xuất huyết não.
  1. Phương pháp ngủ

Nếu mỗi tối bạn đều lên giường nằm từ 22h, im lặng không nói chuyện thì đến 23h bạn sẽ chìm vào giấc ngủ. Gan và túi mật bắt đầu chuyển máu về lọc độc tố và sản xuất ra máu mới. Cứ duy trì như vậy thì sẽ không bị sỏi mật, hay mắc các bệnh như viêm gan, xơ gan. Tuy nhiên, nếu ngày nào bạn cũng thức tới hơn 1h sáng, gan không thể chuyển máu về, không thể lọc hết độc tố trong máu, máu mới cũng không được sinh ra, túi mật cũng không thể lưu trữ dịch mật mới, nên bạn sẽ dễ bị sỏi mật, u nang, viêm gan…

Lúc ngủ, chân tay cần được giữ ấm. Vì tứ chi có bản chất là dương nên nếu không được giữ ấm, chắc chắn thận dương bất túc, chức năng khí hóa không còn tác dụng sưởi ấm làm cho thủy thấp thịnh ở trong và cơ năng suy nhược. Ngoài ra, cả bụng và lưng cũng cần được giữ ấm trước khi đi ngủ.

Có 3 phương pháp ngủ khác nhau có thể tùy thuộc vào tình trạng cơ thể mà thực hiện theo:

Phương pháp 1: Trước khi ngủ bạn có thể thử thực hiện động tác gập bụng đơn giản, rồi ngồi xếp bằng tự nhiên hoặc ngồi kiết già trên giường, hai tay xếp chồng lên nhau đặt lên trên chân, thở một cách tự nhiên, nhẹ nhàng cảm giác lỗ chân lông toàn thân nở ra khép lại theo nhịp thở, nếu có ngáp chảy nước mắt thì sẽ có hiệu quả tốt nhất, đến khi muốn ngủ liền ngã xuống ngủ.

Phương pháp 2: Nằm ngửa, hít thở tự nhiên, xem như mình không có thân thể, hoặc coi như là người đang ở trong nước, đầu tiên hòa tan ngón chân cái trước, tiếp đến là các ngón chân khác, rồi bàn chân, bắp chân, đùi,… từng bước hòa tan, cuối cùng như không tồn tại, tự nhiên thiếp đi. Nếu vẫn chưa ngủ được, hãy thực hiện lại lần nữa.

Phương pháp 3: Đối với người dễ ngủ có thể nằm nghiêng về bên phải, tay phải nắm tai phải. Lòng bàn tay phải là hỏa, tai là thủy, cả 2 dung hòa thành Thủy Hỏa tức tế, nếu trong cơ thể người thì sẽ hình thành tâm thận tương giao. Lâu dài có thể dưỡng tâm dưỡng thận.

Theo Y học hiện đại đã chứng minh, những người ngủ sớm dậy sớm, áp lực tinh thần sẽ rất nhỏ, không dễ mắc các bệnh liên quan tới tinh thần. Cần lưu ý buổi sáng không nên dậy quá sớm để luyện tập, bởi vào sáng sớm khi mặt trời chưa mọc, chương khí, trọc khí đang bốc lên từ đường cống dưới đất (đặc biệt là ở thành phố), những khí này tổn thương nghiêm trọng đến cơ thể.

Nguồn: Sưu tầm