Vị thuốc ba kích có tác dụng gì? – Cách chế biến ba kích

Published on Author Đỗ Sang

Ba kích có tác dụng cường dương, bổ trung tiêu…Dùng chữa liệt dương, di tinh, phụ nữ có thai, kinh nguyệt chậm, bế kinh, đau lưng mỏi gối…

Tên khoa học: Radix Morindae Officinalis.

Nguyên liệu:

Rễ cây ba kích, vỏ ngoài màu tro, già thì sắc tím đậm, non thì sắc trắng, tía nhạt khi khô, vỏ dăn lại, đứt đoạn trông thấy lõi, ruột tím đen, mềm ngọt. Thứ to bản rộng trên 1 cm, già, tím thì tốt.

Thành phần hóa học:

Trong rễ có Gentianine, Carpaine, Choline, Trigonelline, Diogenin, Yamogenin, Gitogenin, Tigogenin, Vitexin, Orientin, Quercetin, Luteolin, Vitamin B1.

Tác dụng:

Theo đông y:

Thuốc có tác dụng cường dương, bổ trung tiêu, điều huyết mạch, ích khí.

Chủ trị: mạnh gân cốt, trị phong, trị di mộng tinh, liệt dương.

Theo y học hiện đại:

  • Thuốc có tác dụng: Tăng sức dẻo dai, tăng sức đề kháng, chống viêm.
  • Thuốc không có tác dụng kiểu Androgen.
  • Dịch chiết xuất bằng rượu có tác dụng hạ áp huyết; có tác dụng nhanh đối với các tuyến cơ năng; tăng cường não.
  • Nước sắc có tác dụng tương tự như ACTH làm cho tuyến ức chuột con bị teo.
Vị thuốc từ rễ cây ba kích
Vị thuốc từ rễ cây ba kích

Lưu ý:

Người âm hư, tướng hỏa thịnh không nên dùng.

Cách bào chế:

Theo Trung y:

  1. Lấy nước Câu Kỷ Tử ngâm ba kích một đêm cho mềm, vớt ra, ngâm rượu, một lúc vớt ra. Dùng cúc hoa sao với ba kích cho vàng, bỏ cúc hoa, lau ba kích bằng vải để dùng.
  2. Tẩm rượu một đêm cho mềm, thái nhỏ, sấy khô. Nếu dùng gấp, ngâm nước nóng cho mềm rồi rút lõi, thái nhỏ dùng.
  3. Dùng Cam Thảo, giã dập, sắc, bỏ bã. Cho Ba Kích vào nấu cho đến khi xốp mềm, rút lõi, phơi khô. Liều lượng: 6kg Cam Thảo cho 100kg Ba Kích.
  4. Diêm Ba Kích: Trộn Ba Kích với nước Muối (20g Muối cho 1kg dược liệu), cho vào chõ, đồ, rút lõi, phơi khô

Theo kinh nghiệm Việt Nam:

–   Rửa sạch đất.

–   Ủ mềm, rút bỏ lõi, thái nhỏ;

–   Tẩm rượu để 2 giờ, sao qua (thường dùng);

–   Có thể nấu thành cao lỏng (1ml = 5g).

Bảo quản: để nơi ráo, mát, kín, không nên để lâu vì dễ mốc, mọt. Sắp tới mùa xuân mưa ẩm cần phơi sấy nhẹ trước, có thể sấy hơi diêm sinh.