Vị thuốc cốt toái bổ có tác dụng gì? – Cách bào chế, chú ý khí sử dụng

Published on Author Đỗ Sang

Cốt toái bổ có tác dụng hành huyết, chỉ huyết, trừ phong, bổ thận. Dùng trị đau xương, đau lưng, mỏi gối, chữa dập xương, ỉa chảy kéo dài, chảy máu răng.

Tên khoa học: Drynaria fortune.

Nguyên liệu:

Thân rễ (vẫn gọi là củ). Cây tổ rồng mọc bám chắc vào các cây cổ thụ hoặc ở hốc đá. Thứ củ già, khô, da màu nâu, thịt hồng hồng, không mốc mọt, không lẫn tạp chất hay rễ khác là tốt.

Thành phần hóa học:

Dược liệu có chứa tinh bột, hesperidin.

Tác dụng:

Theo đông y:

Tính vị – quy kinh: vị đắng, chát, tính ấm. Vào hai kinh can và thận.

Tác dụng: hành huyết, chỉ huyết, trừ phong, bổ thận.

Chủ trị – liều dùng: chữa bong gân, gẫy xương, chân tay mỏi, tê liệt; trị các chứng thận thấp, đau háng, đau xương.

Ngày dùng 8 – 20g.

Theo y học hiện đại:

  • Cốt toái bổ có tác dụng tăng cường sự hấp thu Calci của xương, nâng cao lượng Phospho và calci trong máu giúp cho chóng liền xương. Thuốc có tác dụng giảm đau và an thần.
  • Có tác dụng rõ phòng ngừa lipid huyết cao, làm giảm lipid máu cao và phòng ngừa được chứng xơ mỡ mạch.
  • Thực nghiệm trên chuột lang, nhận thấy thuốc có tác dụng làm giảm độc của Kanamycin đối với tai trong, nhưng sau khi ngưng thuốc, tai vẫn bị điếc vẫn phát triển.
Vị thuốc cốt toái bổ
Vị thuốc cốt toái bổ

Lưu ý:

Âm hư, huyết hư không nên dùng.

Cách bào chế:

Theo kinh nghiệm Việt Nam:

Rửa sạch, cạo sạch lông, thái mỏng phơi khô dùng.

Có khi tẩm mật hoặc tẩm rượu, sao qua dùng.

Dùng tươi: hái về bỏ hết lông tơ và các lá khô, rửa sạch giã nhỏ. Dấp một ít nước vào, rồi nướng cho mềm, đắp lên các vết đau. Trong một ngày thay thuốc bó nhiều lần. Nếu không đủ cốt toái bổ thì có thể lấy bã dấp lại nước rồi băng lại.

Theo Trung y:

Dùng dao đồng cạo sạch lông vàng, thái nhỏ, tẩm mật ướt đều, đồ một ngày, phơi khô dùng. Nếu dùng gấp thì chỉ sấy khô, không đồ cũng được (Lôi Công).

Bảo quản: để nơi khô ráo, tránh ẩm mốc.