Vị thuốc đào nhân có tác dụng gì? – Cách bào chế, chú ý khi sử dụng

Published on Author Đỗ Sang

Đào nhân có tác dụng phá huyết, trục ứ, nhuận táo. Dùng chữa vấp ngã ứ huyết, chữa bế kinh, táo bón, chấn thương tụ máu. Không dùng cho phụ nữ có thai.

Tên khoa học: Semen perricae.

Nguyên liệu:

Nhân hạt đào. Nhân hạt đào cũng giống hạnh nhân nhưng rộng và dẹp hơn(hạnh nhân là nhân hạt mơ), thứ nhân vỏ mỏng sắc vàng nâu, nhân trong sắc trắng, có nhiều dầu là tốt.

Thứ vỡ nát, mọt, đen là kém, không dùng. Trung Quốc dùng cây Prunus persica Batsch, cùng họ.

Thành phần hóa học:

Nhân chứa tinh dầu, amygdalin, colin và axetylcolin…

Tác dụng:

Theo đông y:

Tính vị – quy kinh: vị đắng, ngọt, tính bình. Vào hai kinh tâm và can.

Tác dụng: phá huyết, trục ứ, nhuận táo.

Chủ trị – liều dùng:

–   Dùng sống: trị kinh nguyệt bế tắc sinh vón cục, bụng dưới đầy đau, vấp ngã ứ huyết.

–   Dùng chín: đại tiện khó, hoạt huyết.

Ngày dùng 6 – 12g.

Theo y học hiện đại:

  • Đào nhân có tác dụng giãn mạch, tăng lưu lượng máu, tăng mức cAMP trong tiểu cầu, ức chế máu ngưng tụ, có tác dụng co tử cung, cầm máu đối với sản phụ sanh con so.
  • Do thành phần dầu Lipit của thuốc chiếm 45% nên thuốc có tác dụng nhuận tràng.
  • Thuốc có tác dụng kháng viêm ở giai đoạn đầu trên súc vật thực nghiệm.
  • Thuốc có tác dụng giảm ho.
  • Glucoxit khổ hạnh nhân có tác dụng ức chế tế bào ung thư có chọn lọc.
Vị thuốc đào nhân
Vị thuốc đào nhân

Lưu ý:

Không có ứ huyết, đàn bà có thai không nên dùng.

Cách bào chế:

Theo kinh nghiệm Việt Nam:

Đào nhân chế làm hai loại: một loại để nguyên vỏ và đầu nhọn, tẩm rượu, sao qua, khi dùng giã dập; một loại tẩm nước nóng bóc vỏ, bỏ đầu nhọn sao qua, khi bốc thuốc giã dập.

Có trường hợp tùy theo đơn, có khử dầu (giã dập, bọc giấy bản, ép hoặc lèn để dầu thấm ra, bỏ giấy bản), để bớt tính mạnh của đào nhân (cơ thể hư).

Theo Trung y:

Đào nhân hành huyết nên để cả vỏ và đầu nhọn mà dùng sống. Dùng để nhuận táo hoạt huyết, nên tẩm nước nóng, bóc vỏ, để đầu nhọn, sao vàng hoặc sao với cám, hoặc đốt tồn tính, tùy từng trường hợp.

Bảo quản: đào nhân khó bảo quản, rất chóng bị mọt. Cần để nơi khô, ráo, mát, trong lọ đậy kín, có lót chất hút ẩm (như vôi sống…). Năng xem luôn.