Vị thuốc diên hồ sách có tác dụng gì? – Cách bào chế, chú ý khi sử dụng

Published on Author Đỗ Sang

Diên hồ sách có tác dụng: lợi khí, chỉ đau, thông huyết. Dùng cho phụ nữ kinh nguyệt không đều, đau lưng, đau bụng, đau khắp chân tay mình mẩy…

Tên khoa học: Rhizoma Corydalis.

Nguyên liệu:

Diên hồ sách là củ của cây huyền hồ sách (Corydalis ambigua). Dùng củ chắc, cứng, sắc vàng ánh, vỏ nhăn nheo, không mốc mọt.

Thành phần hóa học:

Thành phần hóa học: có corydalin protopin… corybulbin và dehydrocorydalin.

Tác dụng:

Theo đông y:

Tính vị – quy kinh: vị cay, tính ôn. Vào kinh can kiêm vào phế và tỳ.

Tác dụng: lợi khí, chỉ đau, thông huyết.

Chủ trị – liều dùng: phụ nữ kinh nguyệt không đều, đau lưng, đau bụng, đau khắp chân tay mình mẩy.

–   Tẩm rượu: hành huyết.

–   Tam giấm: cắt cơn đau.

–   Dùng sống: phá huyết.

Ngày dùng 6 – 12g.

Theo y học hiện đại:

  • Thuốc có tác dụng giảm đau, trấn kinh an thần, gíup ngủ tốt.
  • Thuốc làm tăng lưu lượng máu động mạch vành của tim thỏ cô lập.
  • Thuốc có tác dụng làm hạ mỡ nhẹ đối với mô hình gây xơ mỡ động mạch chuột trắng lớn.
  • Thuốc còn có tác dụng tăng tiết nội tiết tố vỏ tuyến thượng thận.
  • Trên thực nghiệm còn cho thấy thuốc có tác dụng ức chế gây loét lúc thắt môn vị của chuột, ức chế loét do acid acetic hoặc lóet do histamin.
Vị thuốc diên hồ sách
Vị thuốc diên hồ sách

Lưu ý:

Có kinh trước kỳ, người hư yếu, có chứng băng huyết, rong huyết, sản hậu, huyết hư, chóng mặt thì không nên dùng. Kỵ thai, không dùng cho phụ nữ có thai.

Cách bào chế:

Theo kinh nghiệm Việt Nam:

–   Bỏ tạp chất, rửa sạch, để ráo nước, giã nát, phơi khô (dùng tẩm rượu sao).

–   Tẩm giấm (20%) sao qua (cách này thường dùng); có khi tẩm rượu sao.

Theo Trung y:

Bỏ hết tạp chất, cho vào nồi đổ giấm vào (cứ 10kg huyền hổ sách thì dùng 2 kg giấm) đun nhỏ lửa cho giấm cạn hết: phơi khô, lúc dùng giã nát, tẩm rượu hay muối tùy theo từng trường hợp.

Bảo quản: để nơi khô ráo, có thể sấy hơi diêm sinh để phòng mọt.