Vị thuốc hoa hòe có tác dụng gì? – Cách bào chế, chú ý khi sử dụng

Published on Author Đỗ Sang

Hoa hòe dùng trị xuất huyết, chảy máu cam, ho ra máu, băng huyết, xích bạch lỵ (dùng chín); trị đau mắt, cao huyết áp (dùng sống)…

Tên khoa học: Sophora japonica.

Nguyên liệu:

Nụ hoa (hòe hoa), quả (hòe giác).

–   Nụ hoa màu vàng ngà không ẩm mốc, không bị cháy, không lẫn cuống lá, tạp chất là tốt.

–   Quả khô, nhăn nheo, đen nâu, chắc, không mốc mọt là tốt.

Thành phần hóa học:

Thành phần hóa học: hoa có rutosid từ 8% đến 20% (vitamin PP).

Tác dụng:

Theo đông y:

Tính vị – quy kinh:

–   Hoa: vị đắng, tính hơi hàn. Vào hai kinh can và đại trường.

–   Quả: vị đắng, tính hàn, vào kinh can.

Tác dụng:

–   Hoa: thu liễm, cầm máu, mát huyết, thanh nhiệt.

–   Quả: cũng giống hoa, tính thiên giáng xuống, có thể trụy thai.

Chủ trị – liều dùng:

Hoa: xuất huyết, chảy máu cam, ho ra máu, băng huyết, xích bạch lỵ (dùng chín); trị đau mắt, cao huyết áp (dùng sống).

Còn dùng làm thuốc nhuộm có màu vàng.

Ngày dùng 6 -12g.

Theo y học hiện đại:

1.Tác dụng cầm máu: Hoa hòe có tác dụng rút ngắn thời gian chảy máu, sao thành than tác dụng càng tăng.

2.Tác dụng với mao mạch: giảm bớt tính thẩm thấu của mao mạch và làm tăng độ bền của thành mao mạch.

3.Tác dụng của thuốc đối với hệ tim mạch: chích tĩnh mạch chó được gây mê dịch Hoa hòe, huyết áp hạ rõ rệt. Thuốc có tác dụng hưng phấn nhẹ đối với tim cô lập ếch và làm trở ngại hệ thống truyền đạo. Glucozit vỏ hòe có tác dụng làm tăng lực co bóp của tim cô lập và tim tại thể của ếch. Hòe bì tố có tác dụng làm giãn động mạch vành.

4.Tác dụng hạ mỡ trong máu: Hòe bì tố có tác dụng làm giảm cholesterol trong máu của gan và ở cửa động mạch. Đối với xơ mỡ động mạch thực nghiệm, thuốc có tác dụng phòng trị.

5.Tác dụng chống viêm: đối với viêm khớp thực nghiệm của chuột lớn và chuột nhắt, thuốc có tác dụng kháng viêm.

6.Tác dụng chống co thắt và chống lóet: Hòe bì tố có tác dụng giảm trương lực cơ trơn của đại tràng và phế quản. Tác dụng chống co thắt của Hòe bì tố gấp 5 lần của Rutin. Rutin có tác dụng làm giảm vận động bao tử của chuột lớn, làm giảm bớt rõ rệt só ổ lóet của bao tử do thắt môn vị của chuột.

7.Tác dụng chống phóng xạ: Rutin làm giảm bớt tỷ lệ tử vong của chuột nhắt do chất phóng xạ với liều chí tử.

8.Rutin có tác dụng phòng ngừa tổn thương do đông lạnh thực nghiệm: đối với tổn thương độ 3 càng rõ, đối với độ 1 và 2 cũng có tác dụng.

9.Tác dụng chống tiêu chảy: nước Hoa hòe bơm vào ruột của thỏ kích thích niêm mạc ruột sinh chất tiết dịch có tác dụng làm giảm tiêu chảy.

Vị thuốc hoa hòe
Vị thuốc hoa hòe

Lưu ý:

Không có thực hỏa không nên dùng quả.

Cách bào chế:

Theo kinh nghiệm Việt Nam:

–   Hoa: dùng sống, phơi khô dùng, lấy thứ nguyên hoa, nhặt bỏ tạp chất sao hơi vàng để pha nước uống.

Bỏ vào nồi đất, đun to lửa, đảo luôn tay cho cháy tồn tính (7/10) để cầm máu.

–   Quả: rửa sạch, đồ mềm, phơi khô, khi dùng giã dập (dùng sống).

Rửa sạch để ráo, sao qua, khi dùng giã dập.

Theo Trung y:

Dùng hòe hoa nên hái vào lúc hoa chưa nở, để lâu năm càng tốt. Lúc dùng thì sao vàng hoặc sao cháy dùng.

Bảo quản: dễ bị mốc, cần để nơi khô ráo, thoáng gió.