Vị thuốc thiên ma có tác dụng gì? – Cách bào chế, chú ý khi sử dụng

Published on Author Đỗ Sang

Thiên ma dùng chữa nhức đầu, hoa mắt (huyết áp cao), chân tay co quắp, méo mồm, lệch mặt.

Tên khoa học: Gastrodia elata.

Nguyên liệu:

Thân củ (vẫn gọi là củ) của cây thiên ma. Củ sắc vàng nhợt, trên tròn, dưới không nhọn, da nhăn; củ già nở tách ra, rắn chắc, to nhiều thịt, không có lỗ hổng, trong sáng là tốt, củ xốp nhẹ là xấu.

Thành phần hóa học:

Thành phần hóa học: có chất dính, tro của rễ chứa oxyd calci, oxyd magiê v.v…

Tác dụng:

Theo đông y:

Tính vị – quy kinh: vị cay, tính ôn. Vào phần huyết của kinh can.

Tác dụng: khu phong, trấn kinh.

Chủ trị – liều dùng: choáng đầu, hoa mắt, trúng phong, kinh giản, nói không rõ, bại liệt, các chứng phong hàn thấp tê.

Ngày dùng 3 – 6g.

Theo y học hiện đại:

  • Thiên ma có tác dụng an thần chống co giật.
  • Thuốc có tác dụng làm giảm đau, tác dụng giảm đau của loại mọc hoang mạnh hơn loại trồng. Thuốc chích Thiên ma và loại do nhân tạo cũng có tác dụng giảm đau. Thuốc còn có tác dụng kháng viêm.
  • Thiêm ma làm tăng cường lưu lượng máu ở tim và não, làm giảm lực cản của mạch máu, làm gĩan mạch ngoại vi, có tác dụng hạ áp, làm chậm nhịp tim, nâng cao sức chịu đựng thiếu oxy của động vật thí nghiệm.
  • Polysaccharide của Thiên ma có hoạt tính miễn dịch.
Vị thuốc thiên ma
Vị thuốc thiên ma

Lưu ý:

Âm hư và không thật trúng phong thì kiêng dùng.

Cách bào chế:

Theo kinh nghiệm Việt Nam:

Rửa sạch, để ráo, tẩm nhiều rượu, ủ 3 ngày đêm, mềm rồi bào, sấy nhẹ lửa cho khô.

Theo Trung y:

–   Lấy thiên ma 1kg để vào trong một cái bình; lấy tật lê 0,300 kg sao nóng đổ lên trên, đậy 3 lớp giấy cho kín trong 2 giờ rồi lấy tật lê ra, sao lại đổ trên, đậy kín như trước. Làm như vậy 7 lần, dùng vải lau cho hết mồ hôi, thái nhỏ sấy khô tán bột dùng trị phong tê (Lôi Công bào chế).

–   Rửa sạch gói vào giấy, tẩm nước cho ướt, lùi vào lửa trấu mà nướng chín; lấy ra thái lát, tẩm rượu một đêm, sấy khô. Trị can kinh, phong hư (Lý Thời Trân).

Bảo quản: cần để nơi khô ráo vì dễ bị sâu, mọt, mốc. Nếu mốc mọt có thể sấy hơi diêm sinh. Bào chế rồi đậy kín.