Vị thuốc thỏ ty tử có tác dụng gì? – Cách bào chế, chú ý khi sử dụng

Published on Author Đỗ Sang

Thỏ ty tử tác dụng ôn thận tráng dương, dưỡng can, bổ thận, ích tinh tuỷ, cường cân, kiện cốt, dưỡng cơ, minh mục. Chủ trị các chứng thận hư, tinh lạnh, liệt dương, di tinh, đau lưng…

Tên khoa học: Cuscuta sinensis.

Nguyên liệu:

Hạt của cây dây tơ hồng vàng. Hạt nhỏ, đen như hạt ngò rí, mẩy, chắc không mốc mọt là tốt.

Đây là hạt của quả cây dây tơ hồng xanh. Cây này thường mọc bám vào cây sim trên rừng (Rhodomyrtus tomemtosa wight, họ sim).

Cây của Trung Quốc có tên là Cuscuta japonica Choisy, cùng họ. Ta còn dùng cây dây tơ hồng vàng Cuscuta hygrophllae P, cùng họ, thường hay bám vào cây cúc tần (Pluchea indica – họ cúc) cây này chưa thấy có quả. Ta chỉ dùng dây nấu cao đặc (1ml = 10g) để áo viên thuốc chống mốc.

Thành phần hóa học:

Tác dụng:

Theo đông y:

Tính vị – quy kinh: vị ngọt, cay, tính ôn. Vào hai kinh can và thận.

Tác dụng: bổ can thận, ích tinh tủy, mạnh gân cốt, làm thuốc cường tráng, thu liễm.

Chủ trị – liều dùng: thận hư tính lạnh, liệt dương, di tinh, lưng gối đau nhức, tiểu tiện nhiều, đại tiện lỏng, đẻ non.

Ngày dùng 4 – 12g.

Thành phần hóa học: có chất nhựa, một chất glucosid gọi là cuscutin.

Theo y học hiện đại:

Trên thực nghiệm, thuốc có tác dụng tăng lực co bóp của tim cóc cô lập, làm hạ huyết áp chó gây mê và các tác dụng hưng phấn tử cung cô lập.

Vị thuốc thỏ ty tử
Vị thuốc thỏ ty tử

Lưu ý:

Thận hỏa, dễ cường dương, bí đại tiện không nên dùng.

Cách bào chế:

Theo kinh nghiệm Việt Nam:

–   Rửa sạch, loại bỏ hạt lép và tạp chất, phơi cho ráo, tẩm nước muối (1kg thỏ ty tử dùng 30g muối và 250ml nước), sao qua thấy nổ đều là được (thường dùng).

–   Thỏ ty bánh: sau khi tẩm sao tán bột, trộn với bột gạo nếp (đồng lượng) in thành bánh.

Theo Trung y:

–   Rửa vào nước ấm cho sạch đất cát, tẩm rượu một đêm, phơi khô, giã dập, lại tẩm rượu, lại phơi, lại giã nát nhỏ.

–   Tẩm rượu 4 – 5 ngày, đồ chín, phơi 4 – 5 lần, nghiền ra làm bánh, sấy khô lại nghiền ra bột hoặc phơi khô rồi lúc giã cho vào vài tờ giấy cùng giã thì dễ thành bột (Lý Thời Trân).

Bảo quản: dễ mốc nên cần để nơi khô ráo, kín.

Thỉnh thoảng nên xem và phơi (nếu có triệu chứng chớm mốc).