Vị thuốc toan táo nhân có tác dụng gì? – Cách bào chế, chú ý khi sử dụng

Published on Author Đỗ Sang

Toan táo nhân có tác dụng dưỡng tâm an thần, liễm hãn. Chủ trị các chứng huyết hư tâm phiền, mất ngủ, ra mồ hôi (tự hãn và đạo hãn).

Tên khoa học: Ziziphus jujube.

Nguyên liệu:

Nhân trong quả, có chất dầu, khô, chắc, màng vàng nâu là tốt. Lép, mốc mọt, lẫn tạp chất là xấu.

Không nhầm nhân táo với hột quả cây bình linh (Leucaena glauca Benth), dài, nhọn và cứng hơn.

Thành phần hóa học:

Thành phần hóa học: Betulin, betulic acid, Jujuboside, Jujubogenin, ebelin lactone, một số saponin khác, vitamin C và nhiều loại vitamin khác. Trong lá táo có rutin và quexetin.

Tác dụng:

Theo đông y:

Tính vị – quy kinh: vị ngọt, tính bình. Vào ba kinh tâm, can và đởm.

Tác dụng: bổ can đởm, yên tâm thần, làm thuốc mạnh dạ dày, tư dưỡng.

Chủ trị – liều dùng: hư phiền không ngủ, hồi hộp hay quên, tân dịch ít, cơ thể yếu, nhiều mồ hôi.

Ngày dùng 10 – 16g.

Theo y học hiện đại:

  • Thực nghiệm chứng minh Táo nhân sống và sao đều có tác dụng an thần gây ngủ, thành phần có tác dụng là saponin Táo nhân.
  • Thuốc có tác dụng giảm đau và hạ nhiệt. Có tác dụng đối kháng với chứng cuồng do Morphin.
  • Thành phần hòa tan trong nước của Táo nhân có tác dụng hưng phấn tử cung, phụ nữ có thai cần thận trọng lúc dùng.
  • Thuốc có tác dụng hạ áp và chống loạn nhịp tim.
  • Trên thực nghiệm súc vật, Táo nhân phối hợp dùng với Ngũ vị tử có tác dụng chống choáng do bỏng và giảm phù nề vùng bỏng.
Vị thuốc toan táo nhân
Vị thuốc toan táo nhân

Lưu ý:

Người có thực tà, uất hỏa thì không nên dùng.

Cách bào chế:

Theo kinh nghiệm Việt Nam:

Theo sách nói: hay buồn ngủ thì dùng sống, không ngủ được thì sao cháy.

Ta thường dùng sao cháy tồn tính (gây ngủ).

Theo Trung y:

Đồ nửa ngày, xát bỏ màng, sao vàng.

Bảo quản: rất dễ bị sâu mọt nên phải để nới khô ráo, đựng trong bình kín. Dược liệu thường năng đem phơi và kiểm tra.